لخته آئورت یا ترومبوز زینی گربه؛ فلج ناگهانی پاهای عقب یک اورژانس است
باپت مگ | ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶
مقدمه
گربه‌ای که تا چند دقیقه پیش طبیعی راه می‌رفت ممکن است ناگهان فریاد بکشد، روی زمین بیفتد و نتواند پاهای عقب را حرکت دهد. یکی از مهم‌ترین علت‌های این اتفاق، انسداد ناگهانی شریان توسط لخته خون است. این بیماری به‌خصوص در گربه‌های دارای بیماری قلبی دیده می‌شود، ولی ممکن است نخستین نشانه آشکار همان بیماری باشد.
پاسخ مستقیم
فلج یا ضعف ناگهانی پاهای عقب همراه با درد، سردی پنجه، تغییر رنگ پدها و تنفس سریع، احتمال ترومبوآمبولی شریانی را مطرح می‌کند. حیوان باید فوری به اورژانس دامپزشکی منتقل شود. ماساژ، گرمای مستقیم، انتظار تا صبح و مصرف داروی انسانی خطرناک‌اند.
لخته زینی چیست؟
لخته اغلب در بخش چپ قلب تشکیل می‌شود، وارد آئورت می‌شود و ممکن است در محل دوشاخه‌شدن شریان‌های پاهای عقب گیر کند. کاهش جریان خون به عضله و عصب، درد شدید، ضعف، سردی و آسیب بافتی ایجاد می‌کند. گاهی فقط یک پا یا اندامی دیگر درگیر می‌شود.
ارتباط با بیماری قلبی
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک می‌تواند با بزرگ‌شدن دهلیز چپ و کندشدن حرکت خون همراه باشد. در چنین وضعیتی احتمال تشکیل لخته بیشتر می‌شود. نبود سوفل قلبی یا سابقه تشخیص قبلی بیماری قلبی، این احتمال را رد نمی‌کند.
علائم هشدار
درد و حرکت
فریاد ناگهانی، بی‌قراری، کشیدن پاها، ناتوانی در ایستادن و واکنش دفاعی به لمس از نشانه‌ها هستند.
گردش خون
پنجه سرد، پد رنگ‌پریده یا کبود و نبض ضعیف یا نامحسوس ممکن است وجود داشته باشد. صاحب حیوان نباید برای پیدا کردن نبض با فشار شدید اندام را دست‌کاری کند.
تنفس
تنفس سریع یا دهان‌باز می‌تواند ناشی از درد، نارسایی قلبی یا هر دو باشد. تنفس دهان‌باز در گربه علامت جدی است.
اقدامات ایمن در خانه
با اورژانس تماس بگیرید و فلج ناگهانی همراه درد را توضیح دهید. گربه را روی حوله و با کمترین حرکت داخل باکس قرار دهید. از خم‌کردن پا، ماساژ، بطری آب داغ، پد حرارتی و داروهای انسانی خودداری کنید. استامینوفن و برخی ضدالتهاب‌های انسانی برای گربه بسیار خطرناک‌اند.
خدمات‌دهنده‌های پیشنهادی باپت
برای دریافت مشاوره یا خدمات مرتبط با این مقاله، می‌توانید با متخصص‌های زیر در ارتباط باشید.
چرا ماساژ کمک نمی‌کند؟
لخته داخل شریان با مالش اندام باز نمی‌شود. دست‌کاری شدید درد و آسیب بافتی را بیشتر می‌کند. بازگشت خون به بافتی که مدتی اکسیژن نداشته نیز ممکن است با تغییرات خطرناک الکترولیتی همراه باشد و باید در بیمارستان مدیریت شود.
تشخیص در دامپزشکی
معاینه و داپلر
دامپزشک دما، رنگ، حرکت، حس درد و نبض اندام‌ها را بررسی می‌کند. داپلر می‌تواند جریان خون را ارزیابی کند.
بررسی قلب
اکوکاردیوگرافی برای بررسی اندازه حفره‌ها و بیماری قلبی به کار می‌رود. رادیوگرافی قفسه سینه ممکن است در بررسی نارسایی قلبی کمک کند.
آزمایش خون
وضعیت پتاسیم، عملکرد کلیه، کم‌خونی، آنزیم‌های عضله و اختلالات متابولیک براساس شرایط بیمار بررسی می‌شود.
اصول درمان
کنترل سریع درد اولویت دارد. در صورت مشکل تنفسی، اکسیژن و درمان بیماری قلبی ممکن است لازم باشد. داروهای ضدپلاکت یا ضدانعقاد در بیماران مناسب با نظر دامپزشک استفاده می‌شوند. داروهای حل‌کننده لخته همیشه سودمند نیستند و خطر خونریزی و عوارض بازگشت خون دارند. تصمیم درمان فردی است.
پیش‌آگهی
شدت انسداد، درگیری یک یا دو پا، حفظ حرکت، وضعیت قلب، آسیب عضله و پاسخ اولیه به درمان بر نتیجه اثر می‌گذارند. برخی گربه‌ها بهبود حرکتی پیدا می‌کنند، اما پیش‌آگهی کلی محتاطانه است و احتمال عود وجود دارد. گفت‌وگوی روشن درباره درد و کیفیت زندگی بخشی از تصمیم درمانی است.
مراقبت پس از ترخیص
داروها را منظم بدهید و بدون نظر دامپزشک قطع نکنید. تنفس گربه هنگام خواب، رنگ پنجه‌ها، زخم‌های ناشی از کشیده‌شدن پا، اشتها و توان حرکت را ثبت کنید. ظرف خاک کم‌ارتفاع، کف غیرلغزنده و دسترسی نزدیک به آب و غذا کمک‌کننده است. سردی دوباره پا یا تنفس دهان‌باز مراجعه فوری می‌خواهد.
مثال عملی
گربه هشت‌ساله‌ای پس از پایین‌آمدن از مبل فریاد می‌کشد و پاهای عقب را می‌کشد. صاحب ابتدا به آسیب ستون مهره فکر می‌کند اما سردی واضح پنجه‌ها را می‌بیند. انتقال فوری، امکان کنترل درد و بررسی جریان خون را فراهم می‌کند؛ درحالی‌که ماساژ و انتظار، درمان نیست.
اشتباهات رایج
صبر تا صبح؛ نسبت‌دادن علائم به گرفتگی عضله؛ گرم‌کردن مستقیم پنجه؛ دادن آسپرین؛ کشیدن پا برای امتحان حرکت؛ نادیده‌گرفتن نفس‌نفس؛ قطع خودسرانه داروی ضدلخته؛ فرض اینکه نبود سوفل بیماری قلبی را رد می‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا این همان سکته مغزی است؟
خیر؛ محل اصلی انسداد معمولاً شریان خون‌رسان اندام‌هاست، نه رگ مغز.
آیا همه گربه‌ها فلج دائمی می‌شوند؟
خیر؛ نتیجه متفاوت است، ولی همه موارد نیازمند رسیدگی فوری‌اند.
آیا می‌توان از عود پیشگیری کرد؟
در بعضی بیماران قلبی پرخطر داروی ضدپلاکت تجویز می‌شود، اما پیشگیری کامل تضمین‌شده نیست.
آیا گرم‌کردن پا مفید است؟
گرمای مستقیم خانگی توصیه نمی‌شود؛ کنترل دما و گردش خون باید حرفه‌ای باشد.
جمع‌بندی
درد شدید و فلج ناگهانی پای عقب، به‌ویژه با پنجه سرد، یک اورژانس است. جابه‌جایی حداقلی و مراجعه فوری به‌جای درمان خانگی بهترین اقدام صاحب حیوان است.