حساسیت پوستی در سگ‌ها و گربه‌ها
حساسیت پوستی در سگ‌ها و گربه‌ها می‌تواند با خارش، لیسیدن مداوم، قرمزی پوست یا التهاب گوش دیده شود. گرده گل‌ها، گیاهان، خاک و کود، حشرات، دود سیگار یا قلیان و اسپند، مواد ضدعفونی‌کننده بودار مانند وایتکس، برخی غذاها و داروها از جمله عوامل حساسیت‌زای مطرح هستند. با این حال، از روی علائم نمی‌توان علت را قطعی تشخیص داد؛ زیرا مشکلات پوستی می‌توانند علت‌های متفاوتی داشته باشند.
حساسیت پوستی در سگ و گربه چه علائمی دارد؟
علائم ممکن است در طول سال ادامه داشته باشند یا به‌صورت فصلی ظاهر شوند و با گذشت زمان شدیدتر شوند. نشانه‌هایی که صاحب حیوان ممکن است مشاهده کند عبارت‌اند از:
- خارش، خاراندن یا ناخن کشیدن مکرر
- مالیدن بدن یا صورت به وسایل و سطوح
- لیسیدن یا گاز گرفتن دست‌ها، پنجه‌ها و دم
- راش، قرمزی، زمختی یا چرب شدن پوست
- التهاب‌های پوستی و بویی شبیه مخمر
- عطسه، قرمزی چشم یا آبریزش چشم
در سگ‌ها، گوش‌ها، پاها، زیر شکم، پوزه، زیربغل، کشاله ران، قاعده دم، اطراف چشم و فضای بین انگشتان از نواحی‌ای هستند که ممکن است درگیر شوند.
درماتیت آتوپیک چیست؟
درماتیت آتوپیک به التهاب مزمن پوست گفته می‌شود که با آلرژی همراه است. در این وضعیت، بدن نسبت به عواملی که ممکن است به‌خودی‌خود بی‌ضرر باشند، واکنش التهابی شدیدی نشان می‌دهد. چمن، هاگ کپک و دیگر عوامل محیطی می‌توانند در این واکنش نقش داشته باشند.
درماتیت ناشی از کک و درماتیت آتوپیک هر دو می‌توانند با خارش و ضایعات پوستی همراه باشند؛ به همین دلیل، تشخیص علت خارش پیش از انتخاب درمان اهمیت دارد.
در چه سنی احتمال بروز علائم بیشتر است؟
سگ‌ها معمولاً علائم درماتیت آتوپیک را در سنین ۱ تا ۶ سالگی نشان می‌دهند. با این حال، ممکن است نشانه‌های خفیف از سال اول زندگی آغاز شوند و مدت‌ها مورد توجه قرار نگیرند. تمامی سگ‌ها ممکن است درگیر شوند، اما در متن‌های آموزشی به حساسیت بیشتر نژادهایی مانند گلدن رتریور، پودل، شیتزو، کوکر اسپانیل و بولداگ اشاره شده است.
علت حساسیت پوستی را چگونه پیدا کنیم؟
پاسخ کوتاه: دامپزشک با گرفتن تاریخچه سلامت حیوان، بررسی زمان و الگوی بروز علائم و معاینه کامل پوست و گوش‌ها، به شناسایی علت احتمالی کمک می‌کند.
ممکن است برای بررسی پوست از نواحی درگیر نمونه گرفته شود. آزمایش‌های سرولوژی آلرژی، آنتی‌بادی‌های خون را بررسی می‌کنند؛ اما نتایج آن‌ها همیشه قابل اعتماد نیست و کیفیت آزمایشگاه نیز اهمیت دارد. در بعضی موارد، از تست داخل‌پوستی استفاده می‌شود: مقدار کمی از ماده حساسیت‌زا به پوست تزریق و واکنش پوستی بررسی می‌شود.
آزمایش‌ها یا درمان‌های اختصاصی باید فقط با نظر دامپزشک انتخاب شوند. خارش و التهاب به‌تنهایی برای تشخیص آلرژی غذایی، آلرژی محیطی یا عفونت پوستی کافی نیست.
خدمات‌دهنده‌های پیشنهادی باپت
برای دریافت مشاوره یا خدمات مرتبط با این مقاله، می‌توانید با متخصص‌های زیر در ارتباط باشید.
برای کاهش تماس با عوامل حساسیت‌زا چه کارهایی می‌توان انجام داد؟
حذف یا کم‌کردن تماس با عامل حساسیت‌زا، در صورت شناسایی آن، می‌تواند بخشی از مدیریت مشکل باشد. اقدام‌های عملی شامل این موارد است:
- دور نگه داشتن سگ یا گربه از دود سیگار، قلیان و اسپند
- استفاده نکردن از مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده بودار در فضای نزدیک حیوان
- توجه به زمان شروع علائم؛ برای مثال پس از تماس با گیاهان، خاک یا فضای سبز
- ثبت تغییرات غذا، دارو، محیط و شدت خارش برای ارائه به دامپزشک
- پرهیز از تغییرهای پی‌درپی و خودسرانه در غذا یا دارو
اگر دامپزشک احتمال نقش غذا را بررسی کند، ممکن است برنامه غذایی مشخصی پیشنهاد دهد. محصولاتی با عنوان هایپوآلرژنیک، مانند غذای خشک بچه گربه رفلکس هایپوآلرژنیک با طعم مرغ Reflex Kitten Hypoallergenic Chicken وزن 15 کیلوگرم یا غذای خشک گربه عقیم شده رفلکس هایپوآلرژنیک با طعم مرغ Reflex Sterilised Hypoallergenic Chicken وزن 15 کیلوگرم، جایگزین تشخیص یا برنامه غذایی تجویزی نیستند؛ هر تغییر غذایی در حیوان دارای علائم پوستی بهتر است با نظر دامپزشک انجام شود.
درمان درماتیت آتوپیک چگونه است؟
درمان به علت احتمالی و وضعیت پوست حیوان بستگی دارد. دامپزشک ممکن است با توجه به شرایط، از رویکردهای کنترل خارش و التهاب استفاده کند و در صورت وجود عفونت پوستی، درمان مناسب آن را در نظر بگیرد. در مواردی که پاسخ به درمان‌های معمول ضعیف است، ممکن است روش‌های حساسیت‌زدایی مطرح شوند؛ این رویکردها معمولاً طی ۶ تا ۱۲ ماه انجام می‌شوند.
داروهای ضدالتهاب استروئیدی، آنتی‌هیستامین‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدقارچ‌ها یا داروهای کنترل خارش، همگی باید فقط طبق نسخه و پیگیری دامپزشک استفاده شوند. از دادن داروی انسانی، قطع ناگهانی دارو یا استفاده خودسرانه از اسپری و پماد روی پوست حیوان خودداری کنید.
استحمام با شامپوی درمانی و آب سرد نیز ممکن است در برنامه پیشنهادی دامپزشک قرار بگیرد. نوع شامپو، دفعات استفاده و روش شست‌وشو باید متناسب با وضعیت پوست حیوان تعیین شود.
آیا حساسیت پوستی برای همیشه برطرف می‌شود؟
درماتیت آتوپیک معمولاً به‌ندرت خودبه‌خود از بین می‌رود، اما مدیریت منظم می‌تواند به کاهش ناراحتی حیوان و بهبود کیفیت زندگی او کمک کند. پیگیری درمان از شروع خارش مهم است؛ زیرا ادامه‌دار شدن خارش می‌تواند با التهاب شدیدتر پوست، عفونت پوستی یا گوش و تغییر رفتار هنگام لمس بدن همراه شود.
پس از شروع درمان، زمان‌بندی معاینه‌های پیگیری را دامپزشک تعیین می‌کند. در متن‌های آموزشی، معاینه هر ۲ تا ۸ هفته در آغاز درمان و سپس چکاپ‌های دوره‌ای پس از کنترل علائم مطرح شده است؛ اما برنامه مناسب برای هر سگ یا گربه متفاوت است.
چه زمانی باید برای خارش پوست سگ یا گربه اقدام کرد؟
اگر خارش تکرارشونده یا شدید است، پوست قرمز و ملتهب شده، حیوان بدنش را گاز می‌گیرد یا لیس می‌زند، یا گوش‌ها و پوست بوی غیرعادی دارند، ارزیابی دامپزشکی را به تعویق نیندازید. بررسی زودتر می‌تواند به تعیین علت و انتخاب روش مراقبت مناسب کمک کند.
برای تصمیم‌گیری درباره خارش، تغییر غذا، مراقبت از گوش یا درمان پوست، می‌توانید از خدمات دامپزشکی باپت کمک بگیرید. همچنین هنگام تهیه اقلام مراقبتی یا غذایی از باپت، عنوان و کاربرد محصول را با برنامه‌ای که دامپزشک پیشنهاد کرده تطبیق دهید.
سوالات متداول درباره حساسیت پوستی در سگ‌ها و گربه‌ها
آیا خارش همیشه نشانه آلرژی است؟
خیر. خارش می‌تواند با حساسیت همراه باشد، اما به‌تنهایی علت را مشخص نمی‌کند. معاینه و بررسی سابقه حیوان برای تشخیص اهمیت دارد.
آیا حساسیت پوستی می‌تواند فصلی باشد؟
بله. برخی علائم می‌توانند فصلی باشند و برخی در تمام سال دیده شوند.
آیا می‌توان داروی ضدخارش را خودسرانه استفاده کرد؟
خیر. داروهای ضدالتهاب، آنتی‌هیستامین، آنتی‌بیوتیک، ضدقارچ و داروهای کنترل خارش باید با نظر دامپزشک مصرف شوند.
آیا غذای هایپوآلرژنیک مشکل پوستی را تشخیص می‌دهد یا درمان می‌کند؟
خیر. انتخاب و تغییر غذا باید بخشی از برنامه‌ای باشد که دامپزشک بر اساس وضعیت حیوان پیشنهاد می‌دهد؛ محصول غذایی به‌تنهایی جایگزین تشخیص علت خارش نیست.
منبع مطالب اولیه: Atopic Dermatitis in Dogs: Causes, Symptoms, and Treatments
