دیسک کمر سگ یا IVDD؛ وقتی کمردرد و تلوتلوخوردن می‌تواند به ضعف یا فلج برسد
مقدمه
اگر سگی که همیشه روی مبل می‌پریده ناگهان از حرکت خودداری می‌کند، هنگام بلندشدن درد دارد یا پاهای عقبش نامتعادل شده‌اند، موضوع را فقط به «گرفتگی عضله» نسبت ندهید. بیماری دیسک بین‌مهره‌ای یا IVDD می‌تواند با درد آغاز شود و در موارد شدید به نخاع فشار وارد کند و توان راه‌رفتن یا کنترل ادرار را کاهش دهد.
پاسخ مستقیم
درد گردن یا کمر، قوزکردن، نرفتن روی پله، راه‌رفتن تلوتلوخوران، تقاطع پاهای عقب، کشیده‌شدن پنجه روی زمین، ضعف یا از دست‌دادن توان راه‌رفتن از علائم مهم IVDD هستند. اگر سگ دیگر نمی‌تواند راه برود یا کنترل ادرار را از دست داده است، نباید برای امتحان‌کردن پاها او را وادار به حرکت کرد. حرکت باید محدود و انتقال به دامپزشک با حمایت از ستون فقرات انجام شود.
IVDD دقیقاً چیست؟
بین مهره‌های ستون فقرات دیسک‌هایی وجود دارند که مانند بالشتک عمل می‌کنند. با تغییر و فرسایش این دیسک‌ها، بخشی از آنها ممکن است برجسته یا پاره شود و به نخاع فشار وارد کند. شدت آسیب فقط به اندازه دیسک بستگی ندارد؛ میزان فشار و مدت زمانی که نخاع تحت فشار بوده نیز اهمیت دارد.
کدام سگ‌ها بیشتر در معرض خطرند؟
داشهوند یکی از شناخته‌شده‌ترین نژادهای مستعد است. پکینیز، بیگل، لهاسا آپسو، شیتزو و برخی نژادهای پا‌کوتاه دیگر نیز بیشتر در معرض بیماری زودرس دیسک قرار دارند. بااین‌حال IVDD محدود به این نژادها نیست و سگ‌های بزرگ‌تر نیز می‌توانند در سنین بالاتر دچار بیماری دیسک شوند.
نشانه‌های دیسک گردن
خدمات‌دهنده‌های پیشنهادی باپت
برای دریافت مشاوره یا خدمات مرتبط با این مقاله، می‌توانید با متخصص‌های زیر در ارتباط باشید.
سگ ممکن است سر را پایین نگه دارد، از چرخاندن گردن خودداری کند، هنگام بلندشدن درد نشان دهد یا قدم‌های کوتاه بردارد. در موارد شدیدتر ضعف اندام‌ها دیده می‌شود. استفاده از قلاده‌ای که فشار زیادی روی گردن ایجاد می‌کند می‌تواند ناراحتی را بیشتر کند.
نشانه‌های دیسک ناحیه پشت
قوزکردن، لرزش ناشی از درد، خودداری از پریدن، عدم تعادل پاهای عقب، تقاطع پاها، ساییده‌شدن ناخن‌ها روی زمین و افتادن از نشانه‌های مهم هستند. در مراحل شدید، سگ ممکن است حرکت پاهای عقب یا توان تخلیه طبیعی مثانه را از دست بدهد.
چرا سرعت مراجعه مهم است؟
آسیب عصبی معمولاً هرچه شدیدتر شود، پیش‌آگهی پیچیده‌تر می‌شود. سگی که هنوز درد را احساس می‌کند و مقداری حرکت دارد معمولاً شرایط متفاوتی از سگی دارد که حس عمیق درد را از دست داده است. بنابراین شروع ضعف یا فلج را نباید تا روز بعد زیر نظر گرفت.
سگ را چگونه جابه‌جا کنیم؟
برای سگ کوچک، یک دست زیر قفسه سینه و دست دیگر زیر لگن قرار دهید و ستون بدن را تا حد امکان صاف نگه دارید. سگ بزرگ بهتر است با کمک دو نفر و روی سطحی محکم جابه‌جا شود. اجازه ندهید سگ برای نشان‌دادن اینکه «هنوز می‌تواند راه برود» تا خودرو قدم بزند. ماساژ شدید، کشش ستون فقرات و تلاش برای جاانداختن ممنوع است.
تشخیص
معاینه عصبی مشخص می‌کند کدام بخش نخاع احتمالاً درگیر است. رادیوگرافی برای بررسی استخوان‌ها و برخی تغییرات مفید است، اما MRI معمولاً تصویر دقیق‌تری از نخاع و فشار دیسک می‌دهد. CT یا روش‌های تصویربرداری دیگر نیز بسته به بیمار و امکانات مرکز استفاده می‌شوند.
درمان بدون جراحی
در سگ‌هایی که نقص عصبی خفیف دارند و هنوز راه می‌روند، دامپزشک ممکن است درمان محافظه‌کارانه را انتخاب کند. این درمان معمولاً شامل محدودیت جدی فعالیت، کنترل درد و التهاب و سپس توان‌بخشی برنامه‌ریزی‌شده است. نکته مهم این است که اثرکردن مسکن به معنی ترمیم دیسک نیست؛ سگ ممکن است احساس بهتری داشته باشد و با حرکت زیاد دوباره آسیب ببیند.
چه زمانی جراحی مطرح می‌شود؟
ناتوانی در راه‌رفتن، بدترشدن سریع علائم عصبی، درد شدید و مقاوم، اختلال مثانه یا فشار قابل‌توجه روی نخاع از شرایطی هستند که ارزیابی جراحی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. نوع عمل به محل و شدت آسیب بستگی دارد.
مراقبت از مثانه و توان‌بخشی
بعضی سگ‌های مبتلا نمی‌توانند مثانه را کامل تخلیه کنند، حتی اگر مقداری ادرار نشت کند. تخلیه دستی مثانه باید توسط دامپزشک آموزش داده شود. توان‌بخشی نیز باید متناسب با مرحله بیماری باشد؛ شروع خودسرانه شنا یا تمرین شدید می‌تواند نامناسب باشد.
اصلاح خانه
کفپوش ضدلغزش، جلوگیری از پریدن از مبل و تخت، محدودکردن پله و حفظ وزن مناسب می‌توانند فشار اضافی را کم کنند. برای سگ مستعد، مدیریت محیط باید بخشی از زندگی روزمره باشد، نه فقط دوره نقاهت.
مثال عملی
داشهوند چهار‌ساله صبح حاضر نیست از پله پایین بیاید. عصر هنگام راه‌رفتن پاهای عقبش روی هم می‌افتند. این تغییر از درد به اختلال هماهنگی یک علامت عصبی مهم است. ادامه پیاده‌روی برای امتحان‌کردن توان سگ کار درستی نیست؛ حرکت باید محدود و سگ همان روز ارزیابی شود.
اشتباهات رایج
۱) وادارکردن سگ به راه‌رفتن برای آزمایش پاها. ۲) ماساژ یا کشش شدید کمر. ۳) آزادگذاشتن سگ پس از اثر مسکن. ۴) استفاده از پله و پرش در دوره استراحت. ۵) دادن مسکن انسانی. ۶) تخلیه مثانه بدون آموزش. ۷) صبرکردن پس از شروع ضعف یا فلج.
پرسش‌های متداول
آیا IVDD فقط برای داشهوند است؟ خیر. آیا همه موارد نیاز به جراحی دارند؟ خیر؛ تصمیم به شدت علائم بستگی دارد. آیا سگ فلج می‌تواند دوباره راه برود؟ امکان بهبود به شدت آسیب، حس درد، مدت علائم و درمان بستگی دارد. آیا استراحت ساده کافی است؟ فقط در مواردی که دامپزشک درمان محافظه‌کارانه را مناسب بداند.
جمع‌بندی IVDD می‌تواند از یک کمردرد ظاهراً ساده به مشکل عصبی جدی تبدیل شود. مهم‌ترین علامت هشدار، تغییر در راه‌رفتن و قدرت اندام‌هاست. محدودکردن حرکت و ارزیابی سریع، به‌خصوص هنگام شروع ضعف، بهترین فرصت را برای انتخاب درمان مناسب فراهم می‌کند